Καταλονία, Ισπανία

  • Home
  • /
  • Καταλονία, Ισπανία

Καταλονία, Ισπανία

12 Jan, 2016 / 0

Η Καταλονία είναι μια αυτόνομη κοινότητα της Ισπανίας και μια επίσημα αναγνωρισμένη εθνότητα. Η Καταλονία περιλαμβάνει τέσσερις επαρχίες: Βαρκελώνη, Girona, Lleida, και Tarragona. Η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της Καταλονίας είναι η Βαρκελώνη, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη στην Ισπανία, και το κέντρο μιας από τις μεγαλύτερες μητροπολιτικές περιοχές στην Ευρώπη. Περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους του πρώην Πριγκιπάτου της Καταλονίας, μαζί με το υπόλοιπο τώρα τμήμα της Γαλλίας. Η Καταλονία συνορεύει με τη Γαλλία και την Ανδόρα προς τα βόρεια, τη Μεσόγειο θάλασσα προς τα ανατολικά, και τις ισπανικές περιφέρειες της Αραγονίας και της Κοινότητας της Βαλένθια προς τα δυτικά και νότια αντίστοιχα. Οι επίσημες γλώσσες είναι: τα Καταλανικά, τα ισπανικά και τα Αρανικά (μια διάλεκτος Οξιτανικών).

Τον 10ο αιώνα οι ανατολικές επαρχίες της Γοτθικής Μαρκίας ανεξαρτητοποιήθηκαν από το φράγκικο βασίλειο, ενώθηκαν, ως υποτελείς, με τη Βαρκελώνη. Το 1137 η Βαρκελώνη και η Αραγονία σχημάτισαν το Στέμμα της Αραγονίας, και η Καταλονία έγινε η βάση της ναυτικής δύναμης της Αραγονίας στη Μεσόγειο.

Η Μεσαιωνική Καταλανική λογοτεχνία άνθισε. Μεταξύ 1469 μ.Χ. και 1516 μ.Χ., τα στέμματα της Αραγονίας και της Καστίλλης ενώθηκαν για να σχηματίσουν το Βασίλειο της Ισπανίας, διατηρώντας όμως διακριτούς τους θεσμούς τους.

Κατά τη διάρκεια του “Πολέμου των θεριστών” (1640-52), η Καταλονία επαναστάτησε εναντίον της Ισπανίας, και εγκαθίδρυσε δημοκρατία υπό γαλλική προστασία.

Σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης των Πυρηναίων το 1659, η οποία τερμάτισε τον ευρύτερο γαλλο-ισπανικό πόλεμο, η Γαλλία διατήρησε τα βόρεια τμήματα της Καταλονίας, που κατά την πλειονότητά τους ενσωματώθηκαν στην κομητεία του Roussillon.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής (1701 έως 1714), το Στέμμα της Αραγονίας τάχθηκε εναντίον του Φιλίππου Ε’ της Ισπανίας, η μετέπειτα νίκη του οποίου όμως οδήγησε στην κατάργηση των καταλανικών θεσμών και στην επιβολή της ισπανικής γλώσσας στη δημόσια ζωή.

Παρά την καταπίεση και τους Ναπολεόντειους και Καρλικούς πολέμους, η Καταλονία γνώρισε οικονομική ανάπτυξη και την εκβιομηχάνιση. Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, η περιοχή γνώρισε μια πολιτιστική αναγέννηση σε συνδυασμό με τον αρχόμενο εθνικισμό, ενώ αρκετά εργατικά κινήματα εμφανίστηκαν. Το 1913, οι τέσσερις επαρχίες της Καταλονίας σχημάτισαν Κοινοπολιτεία, και με την έλευση της δημοκρατίας κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας (1931-1939), η Κυβέρνηση της Καταλονίας αποκαταστάθηκε.

Μετά τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο, η δικτατορία του Φράνκο θέσπισε μέτρα καταστολής, καταργώντας θεσμούς της Καταλονίας και απαγορεύοντας πάλι την Καταλανική γλώσσα.

Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1950 και του 1960, η Καταλονία γνώρισε σημαντική οικονομική ανάπτυξη και έγινε ένας σημαντικός τουριστικός προορισμός, αντλώντας πολλούς εργαζόμενους από όλη την Ισπανία και κάνοντας τη Βαρκελώνη μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές μητροπολιτικές περιοχές της Ευρώπης.

Από την ισπανική μετάβαση στη δημοκρατία (1975-1982), η Καταλονία έχει ανακτήσει πολιτική και πολιτιστική αυτονομία και είναι σήμερα μία από τις πιο οικονομικά δυναμικές περιοχές της Ισπανίας. Η καταλανική κυβέρνηση διενέργησε δημοψήφισμα για την πιθανή ανεξαρτησία από την Ισπανία το 2015.

Η τοπική Καταλανική γλώσσα

Τα Καταλανικά είναι μια λατινογενής γλώσσα που ονομάζεται έτσι λόγω της προέλευσής της από την Καταλονία, που είναι σήμερα η βορειοανατολική Ισπανία και οι παρακείμενες περιοχές της Γαλλίας. Είναι η εθνική και μόνη επίσημη γλώσσα της Ανδόρας, και η συν-επίσημη γλώσσα των ισπανικών αυτόνομων κοινοτήτων της Καταλονίας, των Βαλεαρίδων Νήσων, καθώς και της Κοινότητας της Βαλένθια (όπως της Βαλένθια, με δικό της πρότυπο). Επίσης, είναι ημι-επίσημη γλώσσα στην πόλη Αλγκέρο στο ιταλικό νησί της Σαρδηνίας. Ακόμη, τα Καταλανικά μιλιούνται, χωρίς επίσημη αναγνώριση, σε τμήματα των ισπανικών αυτόνομων κοινοτήτων της Αραγονίας (La Franja), της Μούρθια (Carche), και στην ιστορική γαλλική περιοχή Roussillon της Βόρειας Καταλονίας, περίπου ισοδύναμα με το τμήμα των Ανατολικών  Πυρηναίων.

Η Καταλανική εξελίχθηκε από την κοινή Λατινική γύρω από τα ανατολικά Πυρηναία τον 9ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων του Μεσαίωνα, τα Καταλονικά γνώρισαν μια χρυσή εποχή ως η λογοτεχνική και κυρίαρχη γλώσσα του Στέμματος της Αραγονίας, που χρησιμοποιείτο ευρέως σε όλη τη Μεσόγειο. Η ένωση της Αραγονίας με τις άλλες περιοχές της Ισπανίας το 1479 σηματοδότησε την έναρξη της παρακμής της γλώσσας. Το 1659, η Ισπανία παραχώρησε τη Βόρεια Καταλονία στη Γαλλία, και η καταλανική γλώσσα απαγορεύτηκε στα δύο κράτη στις αρχές του 18ου αιώνα. Τον 19ο αιώνα, η Ισπανία γνώρισε μια καταλανική λογοτεχνική αναγέννηση, η οποία κορυφώθηκε το 1913 με την ορθογραφική τυποποίηση και την επισημοποίηση της γλώσσας κατά τη Δεύτερη Ισπανική Δημοκρατία (1931 – 1939). Ωστόσο, η δικτατορία του Φράνκο (1939 έως 75) απαγόρευσε και πάλι τη γλώσσα.

Από την ισπανική μετάβαση στη δημοκρατία (1975-1982), η Καταλονία αναγνωρίσθηκε ως επίσημη γλώσσα,  γλώσσα της εκπαίδευσης, καθώς και γλώσσα των μέσων μαζικής ενημέρωσης, τα οποία έχουν συμβάλει και στην αύξηση του κύρους της. Δεν υπάρχει άλλη όμοια τόσο μεγάλη, μη κρατική κοινότητα στην Ευρώπη που να είναι δίγλωσση.

Σε σύγκριση με άλλες λατινογενείς γλώσσες, οι καταλανικές διάλεκτοι διαθέτουν σχετική ομοιομορφία, και είναι αμοιβαία κατανοητές. Χωρίζονται σε δύο τμήματα, ανατολικό και δυτικό και διαφέρουν κυρίως στην προφορά. Οι όροι «Καταλανική” και “Βαλενθιακή” (αντίστοιχα, που χρησιμοποιούνται στην Καταλονία και την Κοινότητα της Βαλένθια) είναι δύο ονόματα για την ίδια γλώσσα. Τα τυπικά Καταλανικά, μια διάλεκτος αποδεκτή από όλους σχεδόν τους ομιλητές της γλώσσας, ρυθμίζεται από το Ινστιτούτο Μελετών της Καταλονίας (IEC).

Τα Καταλανικά μοιράζονται πολλά χαρακτηριστικά με τις γειτονικές λατινογενείς γλώσσες. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ως επί το πλείστον βρίσκονται στην Ιβηρική Χερσόνησο, τα Καταλανικά παρουσιάζουν μεγαλύτερες διαφορές με λατινογενείς γλώσσες της Ιβηρικής (ισπανικά, πορτογαλικά) όσον αφορά το λεξιλόγιο, την προφορά, και την γραμματική από ό, τι με τις Γαλλο-λατινογενείς γλώσσες (γαλλικά, ιταλικά, Οξιτανικά, κλπ). Οι ομοιότητες είναι το πιο αξιοσημείωτες με τις Οξιτανικές γλώσσες.

Τα Καταλανικά έχουν κλινόμενη γραμματική, με δύο γένη (αρσενικό, θηλυκό), και δύο αριθμούς (ενικό, πληθυντικό). Οι αντωνυμίες κλίνονται, επίσης, κατά περίπτωση, για λόγους ευγενείας, και μπορούν να συνδυαστούν με πολύ περίπλοκους τρόπους. Τα ρήματα χωρίζονται σε διάφορους τύπους και κλίνονται σε πρόσωπο, αριθμό, χρόνο, φωνή, διάθεση, και φύλο. Όσον αφορά την προφορά, τα Καταλανικά έχουν πολλές λέξεις που τελειώνουν σε μια ευρεία ποικιλία συμφώνων και σε ορισμένες συστάδες συμφώνων, σε αντίθεση με πολλές άλλες λατινογενείς γλώσσες.